Psychotherapie in de natuur
Voor wie
Ik behandel volwassenen die vastlopen in terugkerende patronen, veel over zichzelf begrijpen maar weinig voelen, of moeite hebben om contact te maken met hun gevoel. Dat kan samengaan met klachten als somberheid, angst, sterke zelfkritiek, persoonlijkheidsproblematiek of de nasleep van ingrijpende ervaringen. Bij de intake kijken we samen of de werkwijze aansluit bij jouw vraag.
Hoe ik werk: imaginatief werken
Centraal in mijn werk staat imaginatief werken: een ervaringsgerichte manier van werken waarbij de aandacht wordt gericht op de directe innerlijke ervaring, via het lichaam, zintuiglijke gewaarwording en innerlijke beelden. Het gaat erom echt te voelen wat er speelt, in plaats van iets te bedenken of te begrijpen.
Verbeelding speelt hierin een centrale rol: het is het vermogen om iets dat nog geen woorden heeft toch een vorm te geven. Een gevoel is wat je van binnenuit voelt, vaak samen met een lichamelijke gewaarwording zoals spanning of zwaarte. Een beeld kan daar een vorm aan geven: een figuur, een plek, een landschap. Zo'n beeld ontstaat vanuit wat er al aanwezig is, en maakt het daardoor zichtbaar en hanteerbaar.
Dat werkt op twee manieren tegelijk. Bij vage of afgesloten gevoelens helpt een beeld om er juist dichter bij te komen: iets dat eerst vlak of onbestemd voelde, krijgt vorm en wordt daardoor beter voelbaar. Bij gevoelens die overweldigend zijn, doet een beeld het omgekeerde: het schept afstand, zodat je aanwezig kunt blijven bij iets dat anders te veel zou zijn. Contact én afstand tegelijk: zo kun je bij ervaringen blijven waar je met alleen praten moeilijk bij komt, of die anders te veel zouden worden.
Mijn basis is psychodynamisch: we onderzoeken samen waar patronen vandaan komen en hoe ze nu nog doorwerken. De methode die ik daarbij het meest gebruik is symbooldrama, een psychodynamische vorm van imaginatief werken. Waar het past, combineer ik dit met elementen uit schematherapie, ACT of EMDR.
Symbooldrama
Symbooldrama is een psychodynamische vorm van imaginatief werken, ontwikkeld door de Duitse psychiater Hanscarl Leuner. Het wordt ook wel Katathym Imaginatieve Psychotherapie (KIP) genoemd. Katathym betekent 'vanuit het gevoel'.
Je werkt met innerlijke beelden die vanzelf ontstaan, een beetje zoals in een dagdroom. Ik geef een eenvoudig beginbeeld, zoals een weide, een rivier of een weg. Jij vertelt wat je ziet, hoort en voelt, en ik stel vragen om het beeld verder te verkennen. Je hoeft niets te bedenken of te sturen: het beeld ontwikkelt zich op zijn eigen manier.
Zo'n beeld is nooit willekeurig. Wat je innerlijk bezighoudt, zoals verlangens, angsten, conflicten of oude patronen, krijgt er vaak vorm in, ook als je er nog geen woorden voor hebt. Net als bij nachtdromen gebeurt er tijdens het beleven van het beeld al iets: ervaringen worden verwerkt en krijgen een plek.
Een voorbeeld: Bij het beginbeeld van een weide ziet een vrouw een droog, kaal veld met een hek eromheen. Aan de andere kant staat hoog, groen gras. Ze wil erheen, zegt ze, maar ze blijft staan. Ze merkt dat haar borst strak aanvoelt. We blijven even bij dat gevoel, zonder het meteen op te lossen. In het gesprek erna herkent ze iets: zo blijft ze vaker aan de rand staan van wat ze eigenlijk wil.
Wil je meer weten over symbooldrama? Download dan hier de folder.
Fasegericht werken
Het werk kent vier fasen. Die volgen elkaar niet in een vaste volgorde op: we sluiten aan bij wat op dat moment voor jou nodig en helpend is.
Oriëntatie en regulatie
Hier gaat het om rust en houvast. De aandacht gaat naar zintuiglijke waarneming, lichamelijke sensaties en de ademhaling, om beter aanwezig te kunnen zijn.
Contact met gevoelens
Wanneer er voldoende rust is, verschuift de aandacht naar het ervaren van gevoelens. Gevoelens beginnen vaak als een vage lichamelijke gewaarwording. Door er rustig bij te blijven, worden ze herkenbaarder en beter te hanteren.
Innerlijke hulpbronnen
We werken aan wat steunend en helpend is van binnenuit: een rustgevende plek, een compassievolle of wijze figuur, een innerlijke kwaliteit zoals kracht of rust. Hulpbronnen maken het mogelijk om ook bij moeilijkere ervaringen aanwezig te blijven.
Vaste beelden en persoonlijke ervaringen
Hier komt symbooldrama het meest op de voorgrond. Via vaste beelden zoals een landschap, een rivier of een weg verkennen we wat er innerlijk speelt. Of we werken met persoonlijke ervaringen: herkenbare patronen, moeilijke situaties of terugkerende ervaringen. Beelden maken soms zichtbaar wat in woorden nog niet toegankelijk is.
Hoe een sessie eruitziet
We staan stil bij wat je op dit moment bezighoudt en bepalen samen waar we in de sessie aandacht aan besteden.
In de sessie is ruimte voor gesprek en vaak ook voor een imaginatieve oefening, afgestemd op wat je op dat moment nodig hebt. Soms is dat een oriënterende of regulerende oefening, soms werken we met een gevoel, een beeld of een patroon dat je bezighoudt.
Aan het einde bespreken we wat je hebt ervaren en wat je meeneemt naar je dagelijks leven. Soms geef ik een of twee suggesties voor thuis, zoals een beeld om op te roepen of te tekenen, iets om op te merken of een kleine oefening. Zo krijgt wat er in de sessie is ontstaan ook buiten de therapie een plek.
Tussen de sessies
Naast de sessies werk ik met Embloom, een platform met programma's die zijn ontwikkeld rond specifieke thema's zoals burn-out, somberheid, angstklachten of belemmerende patronen. Zo'n programma bevat psycho-educatie en oefeningen die je tussen de sessies door zelf doorloopt. Ik bekijk wat je hebt gedaan en sluit daar in de sessie op aan, zodat wat je tussen sessies door hebt opgemerkt of geoefend een plek krijgt in het traject.
Het traject
Na aanmelding plannen we een intake om kennis te maken. Voorafgaand aan de intake ontvang je een vragenlijst die je thuis invult. Tijdens de intake bespreken we je hulpvraag, verkennen we of de werkwijze bij je past en kijken we of er een klik is. Ik werk daarbij binnen de Generalistische Basis GGZ of de Specialistische GGZ, afhankelijk van de complexiteit van de klachten.
Op basis van de intake stel ik een behandelvoorstel op, dat we samen bespreken in een adviesgesprek. Bij akkoord plannen we de eerste sessies, in een vast ritme dat we samen afstemmen. Elke zes sessies evalueren we samen hoe het gaat en of het traject nog aansluit bij je hulpvraag. Daarvoor gebruik ik de SQ-48, een vragenlijst die helpt om klachten en voortgang in kaart te brengen. Het traject blijft qua duur begrensd tot maximaal een jaar.
Waarom in de natuur
Alle sessies vinden plaats in de Loonse en Drunense Duinen bij Drunen, ook de intake. Buiten zijn helpt om te vertragen. De omgeving verandert voortdurend: het weer, de geluiden, de seizoenen. Daardoor kom je makkelijker uit je hoofd en dichter bij wat je voelt. Lopen en beweging helpen bovendien om vastzittende spanning los te laten en geven vaak vanzelf al ruimte voor een ander perspectief.
Praktisch
Sessies gaan altijd door, ook bij regen. Alleen bij noodweer verzetten we een sessie; ik neem dan 's ochtends contact met je op om een nieuwe afspraak te maken.
We starten bij Natuurpoort De Drie Linden, Giersbergen 8 in Drunen. Bij de natuurpoort is restaurant De Drie Linden, waar je van tevoren of daarna iets kunt drinken en gebruik kunt maken van het toilet.